ଡାୟଲିସିସ୍ ଚାଲିଥିବା ସମୟରେ ଖାଦ୍ୟ, ପାଣି, ଔଷଧ ଓ ଦୈନନ୍ଦିନ ଅଭ୍ୟାସ ପ୍ରତି ବିଶେଷ ସତର୍କତା ଜରୁରୀ। ଅବହେଳା କଲେ ଶରୀରରେ ପାଣି ଜମିବା, ରକ୍ତଚାପ ବଢ଼ିବା ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ସମସ୍ୟା ହୋଇପାରେ।
୧. ପାଣି ଅଧିକ ପିଅନ୍ତୁ ନାହିଁ
ଡାଏଲିସିସ୍ ରୋଗୀଙ୍କ ପାଇଁ କେତେ ପାଣି ଆବଶ୍ୟକ, ତାହା ସମସ୍ତଙ୍କ ପାଇଁ ସମାନ ନୁହେଁ। ଡାକ୍ତର ଯେତିକି ତରଳ ଗ୍ରହଣ କରିବାକୁ କହିଛନ୍ତି, ସେତିକି ହିଁ ନିଅନ୍ତୁ। ପାଣି ସହିତ ଚା, କଫି, ସୁପ୍ ଓ ଅନ୍ୟ ତରଳ ଖାଦ୍ୟକୁ ମଧ୍ୟ ହିସାବରେ ରଖନ୍ତୁ।
୨. ଲୁଣ କମ୍ ଖାଆନ୍ତୁ
ଅଧିକ ଲୁଣ ଶରୀରରେ ପାଣି ଧରି ରଖିପାରେ। ଏହା ଫଳରେ ଫୁଲା, ଅଧିକ ତୃଷ୍ଣା ଓ ରକ୍ତଚାପ ବଢ଼ିପାରେ। ତେଣୁ ଚିପ୍ସ, ପ୍ୟାକେଟ୍ ଫୁଡ୍, ଆଚାର ଓ ଅଧିକ ଲୁଣିଆ ଖାଦ୍ୟ ଏଡ଼ାଇବା ଭଲ।
୩. ଡାକ୍ତରଙ୍କ ଡାଏଟ୍ ଚାର୍ଟ ମାନନ୍ତୁ
ଡାଏଲିସିସ୍ ରୋଗୀଙ୍କ ଖାଦ୍ୟରେ ପୋଟାସିୟମ୍, ଫସଫରସ୍, ପ୍ରୋଟିନ୍ ଓ ତରଳର ମାତ୍ରା ବ୍ୟକ୍ତିଭେଦେ ଭିନ୍ନ ହୋଇପାରେ। ତେଣୁ ନିଜ ଇଚ୍ଛାରେ ଖାଦ୍ୟ ବନ୍ଦ କରନ୍ତୁ ନାହିଁ କିମ୍ବା ଅଧିକ ଖାଆନ୍ତୁ ନାହିଁ।
୪. ଔଷଧ ନିୟମିତ ନିଅନ୍ତୁ
ଡାକ୍ତର ଦେଇଥିବା ଔଷଧ ନିର୍ଦ୍ଧାରିତ ସମୟରେ ନିଅନ୍ତୁ। ନିଜ ଇଚ୍ଛାରେ ଔଷଧ ବନ୍ଦ କରିବା କିମ୍ବା ଡୋଜ୍ ବଦଳାଇବା ଠିକ୍ ନୁହେଁ।
୫. ଡାଏଲିସିସ୍ ସେସନ୍ ମିସ୍ କରନ୍ତୁ ନାହିଁ
ଡାଏଲିସିସ୍ ତାରିଖ ଓ ସମୟକୁ ଗୁରୁତ୍ୱ ଦିଅନ୍ତୁ। କୌଣସି କାରଣରୁ ସେସନ୍ ମିସ୍ ହେବାର ସମ୍ଭାବନା ଥିଲେ ପୂର୍ବରୁ ନିଜ ଡାଏଲିସିସ୍ ଟିମ୍କୁ ଜଣାନ୍ତୁ।
୬. ଓଜନ ଉପରେ ନଜର ରଖନ୍ତୁ
ଡାଏଲିସିସ୍ ମଧ୍ୟରେ ହଠାତ୍ ଓଜନ ବଢ଼ିଲେ ଶରୀରରେ ଅଧିକ ତରଳ ଜମିଥିବାର ସଙ୍କେତ ହୋଇପାରେ। ନିୟମିତ ଓଜନ ମାପି ଡାକ୍ତରଙ୍କ ପରାମର୍ଶ ଅନୁସାରେ ରେକର୍ଡ ରଖନ୍ତୁ।
୭. Fistula କିମ୍ବା Catheter ର ଯତ୍ନ ନିଅନ୍ତୁ
ଯେଉଁ ହାତରେ AV fistula ରହିଛି, ସେଠାରେ ରକ୍ତଚାପ ମାପିବା କିମ୍ବା ଅନାବଶ୍ୟକ ଚାପ ଦେବାରୁ ବଞ୍ଚନ୍ତୁ। Fistula କିମ୍ବା catheter ସ୍ଥାନରେ ଲାଲ୍ ହେବା, ଫୁଲିବା, ବେଦନା କିମ୍ବା ପୁଜ ଦେଖାଦେଲେ ତୁରନ୍ତ ଡାଏଲିସିସ୍ ଟିମ୍କୁ ଜଣାନ୍ତୁ।
୮. ନିୟମିତ ଡାକ୍ତରୀ ପରୀକ୍ଷା କରାନ୍ତୁ
ରକ୍ତଚାପ, ଓଜନ ଓ ଡାକ୍ତର କହିଥିବା ରକ୍ତ ପରୀକ୍ଷା ନିୟମିତ କରାଇବା ଜରୁରୀ। ରିପୋର୍ଟ ଅନୁସାରେ ଡାଏଟ୍ ଓ ଔଷଧରେ ପରିବର୍ତ୍ତନ ଆବଶ୍ୟକ ହୋଇପାରେ।
⚠️ ଏହି ଲକ୍ଷଣ ଦେଖିଲେ ତୁରନ୍ତ ଡାକ୍ତରଙ୍କୁ କୁହନ୍ତୁ
ଶ୍ୱାସକଷ୍ଟ, ଛାତିରେ ଯନ୍ତ୍ରଣା, ଅତ୍ୟଧିକ ଫୁଲା, ଅସ୍ୱାଭାବିକ ଦୁର୍ବଳତା, ଜ୍ୱର କିମ୍ବା fistula/catheter ସ୍ଥାନରେ ସଂକ୍ରମଣର ଲକ୍ଷଣ ଦେଖାଦେଲେ ଅବହେଳା କରନ୍ତୁ ନାହିଁ।
ମନେ ରଖନ୍ତୁ: ଡାଏଲିସିସ୍ ରୋଗୀଙ୍କ ପାଇଁ ଡାଏଟ୍ ଓ ତରଳ ନିୟମ ବ୍ୟକ୍ତିଭେଦେ ଭିନ୍ନ ହୋଇପାରେ। ତେଣୁ ନିଜ ନେଫ୍ରୋଲଜିଷ୍ଟ ଓ ଡାଏଟିସିଆନ୍ଙ୍କ ପରାମର୍ଶକୁ ସର୍ବାଧିକ ଗୁରୁତ୍ୱ ଦିଅନ୍ତୁ।
